|
HARCAMALAR
ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLER
Harcama
Vergisi
Harcama vergisi, diğer gider vergilerine kıyasla
gerek toplumsal adalet, gerekse iktisadi sonuçlar açısından
açık bir üstünlüğe sahiptir. Vergi, kişilerin,
tıpkı gelir vergisinde olduğu gibi, verecekleri yıllık
beyannamelere göre kendilerince ya da vergi
idarelerince hesaplanacaktır. Beyannamelerde kişilerin
harcamalarını bulmak için önce gelir vergilerinin
gelir kavramından hareket etme gereği vardır. Bu değere,
sahip olunan sermaye mallarının satışından elde
edilen meblağlar, banka hesaplarındaki azalmalar vs.
gibi gelir vergilerinin gelir kavramına girmeyen
ilaveler yapılacak, bulunan değerden sermaye malları
için yapılan harcamalar ile devletin uygun göreceği
bazı harcamalar ve yıl içindeki tasarrufları düşülecektir
(Uluatam, 1991: 304).
2.2.2.
Satış Vergileri
Harcama vergisinden farklı olarak, satış
vergileri harcamaların fiilen yapılması sırasında
alınır. Satış vergileri ya sınırlı sayıda mal
üzerine konur, ya da ilke olarak, tüm malların satışı
vergi konusuna girer. Birinci durumda özel satış
vergilerinden, ikinci durumda ise genel satış
vergilerinden bahsedilir.
Türk vergi sisteminde, genel bir harcama
vergisi bulunmaz. Buna karşılık, gerek ülke içi
satışlara yönelik iç satış vergileri, gerekse gümrüklerde
alınan satış vergileri yaygın biçimde uygulanır
(Uluatam, 1991: 306 ve 326).
|