iibf

Pareto optimumunun genel tanımı göz önüne alındığında üretim faktörlerinin değişik üretimler arasında dağıtımının optimum olması için dağıtımda yapılan bir değişiklikle, bir malın üretimini azaltmaksızın başka bir malın üretiminde artış sağlamanın olanaklı olmaması gerekmektedir (Sönmez,1987;58). Bu durum Şekil-2'de Jewons-Edgeworth kutusu yardımıyla gösterilmiştir.

Şekil-2: Üretimde Etkinlik

A ve B gibi iki üreticinin K ve L gibi iki faktörü istihdamı sonucu toplam ürünün nasıl maksimum edileceğinin yanıtı Şekil-1'e benzemektedir. Tüketicilerin yerini üreticiler, malların yerini faktörler, farksızlık eğrilerinin yerini ise eş-ürün eğrileri olmaktadır. Sözleşme eğrisi üzerinde kalındığı sürece faktörlerin Pareto etkin dağılımı sağlanmış ve maksimum ürün elde edilmiş olur (Demir,1997, 202).

Her üretici aynı eş ürün eğrisi üzerinde farklı faktör bileşimi kullanmasına karşın aynı miktarda üretim yapmaktadır. İki üreticiye ait eş ürün eğrilerinin birbirine teğet oldukları noktalardan geçen ve optimum noktaları birleştiren eğriye sözleşme eğrisi adı verilmektedir. D noktasından hareket edilirse i₂ eğrisi izlenirse N optimum nokta olmaktadır. Eğer j₁ eğrisinden hareket edilirse N₂ optimumdur. Sözleşme eğrisi üzerindeki her nokta optimumu göstermektedir.

Üretimde optimum elde edilmesi için genel koşul marjinal dönüşüm oranlarının birbirine eşit olmasıdır. Bu durum şu şekilde ifade edilebilir.