|
MİLLİYET18-07-1998
Belediyelere iki turlu seçim
ANKARA - MİLLİYET
YEREL yönetimlerin yetkilerini arttıran Mahalli
İdareler Reformu Yasa Tasarısı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yapılan
değişikliklerle kabul edildi. Tasarı, belediye seçimlerinin iki turlu olarak
yapılmasını öngörüyor.
TBMM İçişleri Komisyonu'ndaki çalışmaların
ardından Plan ve Bütçe Komisyonu'nda ele alınan tasarı, dün yapılan görüşmeler
sonucu benimsendi. 41 maddelik tasarıda, merkez ve mahalli yönetimin yetki ve görev
bölüşümü yeniden belirlendi. Buna göre mahalli idareler:
* Merkezi idare, adalet, savunma, güvenlik, dış
politika, maliye, milli eğitim, sağlık (koruyucu sağlık, aile planlaması ve ana
çocuk sağlığı), din hizmetlerini yerine getirecek.
* Belediye başkanlarının seçim sistemleri yeniden
düzenlendi. Belediye başkanları iki turlu seçimle işbaşına gelecekler. Seçimlerde
geçerli oyların yarısından fazlasını alan aday, belediye başkanı olacak. İlk tur
seçimlerde, belediye başkanlarından hiçbirisi geçerli oylardan yarıdan fazlasını
alamamışsa, en çok oyu almış iki aday arasında yeniden seçim yapılacak. Geçerli
oyların çoğunu alan aday, belediye başkanı seçilecek.
* Belediyeler ve il özel idareleri, görev ve yetki
alanlarına giren konularda halkın ve meslek kuruluşlarının da yönetime
katılmasını sağlamak amacıyla Gönüllü Kuruluşlar Meclisi oluşturabilecek.
* Özel İdare Teşkilatı'nda genel sekreter,
validen sonra en yetkili kişi olacak. Genel sekreter olarak atanacak kişilerde iktisat,
maliye, hukuk, kamu yönetimi, işletme ve mühendislik dallarından birisinden lisans
düzeyinde mezun olmaları şartı aranacak.
* İl özel idareleri bütçe gelirlerinin en fazla
yüzde 10'u aynı il sınırları içindeki nüfusu 10 bini aşmayan ve mali gücü
yetersiz kalan belediyelerin yatırım projelerini desteklemek amacıyla ayrılacak.
* En az dört köyü olan ilçelerde, köylere ait
hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olmak, gerektiğinde bu hizmetleri bizzat yapmak
ve kırsal kalkınmayı katılımcı bir anlayışla sağlamak üzere tüm köylerin
iştiraki ve Bakanlar Kurulu'nun izniyle köy birlikleri kurulacak.
* İl Özel İdareleri gerektiğinde il sınırları
içindeki tarihi eserleri, ören yerlerini, SİT alanlarını, açık ve kapalı
müzeleri, kültür ve tabiat varlıklarını, yönetimi üstlendikleri milli parkları,
taş ve kum ocaklarını korumak amacıyla özel güvenlik görevlisi istihdam edebilecek.
* Son nüfus sayım ve tespitine göre il merkez
belediye nüfusu ile merkez belediye sınırlarından en çok 10 kilometre uzaklıktaki
yerleşim birimleri, nüfusları toplamı 300 binden fazla olan ve bu sınırlar içinde
beş veya daha fazla sayıda belediye kurulan il merkez belediyeleri, Bakanlar Kurulu
kararıyla büyükşehir ilan edilebilecek.
Kabul edilen tasarıya göre, gecekondu yapanlara
veya aracılık edenlere verilen üç aydan bir yıla kadar hapis cezası, bir yıldan
üç yıla kadar hapis cezası olmak üzere yeniden düzenlendi. Bu suç için verilen 500
liradan bin liraya kadar olan para cezası da 500 milyon liradan 5 milyar liraya kadar
şeklinde değiştirildi.
Belediye kurulması için daha önce 2000 olan nüfus
5000'e çıkartılacak. Cadde, sokak, meydan, park ve benzeri yer ve tesislerin
isimlerinin değiştirilmesi belediye meclisi üyelerinin üye tamsayısının en az
dörtte üçünün oyuyla gerçekleştirilebilecek.
Bir ilde yapılan genel bütçe vergi gelirleri
tahsilat toplamının yüzde 5'i o ilde mevcut belediyelere, nüfuslarına göre pay
olarak verilecek. Ayrıca genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamının yüzde 10'u
belediyelere, yüzde 5'i il özel idarelerine, binde 5'i de ilçe köy birliklerine
verilecek.
Belediye meclisleri, büyükşehir belediye
meclisleri ve il meclisleri kendilerine kanun, tüzük ve yönetmeliklerin verdiği görev
ve yetki çerçevesinde aldıkları kararlara aykırı hareket edenler ile yasaklanan
fiilleri işleyenlere veya emrettiği işleri yapmayanlara bir milyar liraya kadar para ve
beş günden 15 günü kadar işyerini kapatma cezası verecek.
Tasarının daha önce ele alındığı İçişleri
Komisyonu'nda "şehir içi trafiğin belediyeler tarafından denetlenmesi"
şeklindeki hükmü, Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından benimsenmedi. Mahalli İdareler
Reform Yasa Tasarısı, TBMM Genel Kurulu'nda görüşüldükten sonra yasalaşacak.
|
