STANDART BELEDİYE ORGANLARI ve GENEL YAPISI

Bu bölümde B.Ş.B. dışında kalan ve standart belediyeler olarak da adlandırılan belediyeler incelenecektir. Belediyeler arasındaki yönetsel farklılık B.Ş.B. başlığı altında ifade edildiğinden bundan sonraki bölümlerde standart belediye terimi kullanılmayacaktır.

Belediyelerin üç ayrı yasal organı vardır. Bunlar;

3. Belediye Başkanıdır.

Belediyenin genel karar organıdır. Belde halkı tarafından seçilen üyelerden oluşur. Nispi temsil sistemine göre siyasi partiler aldıkları oy ile orantılı olarak belediye meclisinde üye bulundururlar.

Belediye meclisleri beldenin nüfusuna göre 9 ile 55 kişi arasında değişmektedir. Belediye meclisinin görev süresi 5 yıldır. Belediye meclisinin görevleri, bütçe, kesin hesap, ikraz ve istikraz, tarifeler konusunda karar almaktır. Belediye meclisi Ekim, şubat, Haziran aylarında üç kez olağan toplantısını yapar. Belediye meclisi gerektiginde olağanüstü toplantıya çağrılabilir. Bunun için belediye başkanının yazılı çağrısı, meclis üyelerinin 1/3'ünün gerekçeli önerisi veya valinin daveti gerekir. Belediye meclisinin aldığı kararların bazıları kesindir. Bu kararlar için yargı yolu açıktır. Valinin, danıştayın veya bakanlar kurulunun onayı gereken kararlar oldukça azdır. Bu nedenle belediye meclisinin aldığı kararlar çoğu zaman dogrudan uygulanabilir niteliktedir.

Belediyenin karar organıdır.Belediye meclisinin kendi üyeleri arasından seçtiği kişilerden ve belediyenin daire başkanlarından oluşur. Belediye encümeninin oluşumunda anlaşılması zor bir kuralda, seçimle gelen üyelerin sayısının atananların yarısından fazla ve ikiden az olamayacağı kuralıdır. Demokratik içeriği bulunduğu iddia edilen belediyelerin karar organında böyle bir uygulamanın demokratik olduğunu ileri sürmek zordur. Bu kararım mantığını oluşturan teknik elemanların encümende bulunması gerekliliği karar sürecine bulunacağı katkı açısından faydalı olabilir. Ancak yanlış olan seçilmiş kişilerin sayısını kısıtlamak ve karar sürecinde azınlıkta bırakmaktır. Belediyelerin aşırı politizasyona uğramış kadrolarla yönetildiği bilinen bir gerçektir. Karar sürecinde atanmışların etkin kılınması belediyelerde mutlak eğemenliği sağlamak isteğinden kaynaklanan bir davranış biçimidir.

Belediye encümeni belediye başkanının gönderdiği konuları görüşürek karara bağlar. Encümen, bütçenin ilk incelemesini yapmak, saymanlık hesaplarını incelemek, kamulaştırma kararını vermek, belediye işleri ile ilgili uyarı ve emirleri çıkarmak, taşıt araçları tarifelerini düzenlemek, meclis toplantıda olmadığı zaman 1580 sayılı yasa dışında başka yasalarla meclise verilen işleri yapmakla yükümlüdür.

3. Belediye Başkanı

Belediyenin yürütme organıdır. Seçmenlerce çoğunluk yöntemine göre tek dereceli olarak beş yıl için seçilir. Belediye başkanı meclis ve encümenin kararları ile belediye emir ve yasaklarını uygulamak, yerel nitelikli işleri yürütmek, belediye mallarını yönetmek, gelir ve giderlerini izlemek, belediye adına sözleşme yapmak, belediyeyi temsil etmek, mülki amirin göndereceği mevzuatı yaymak ve ilan etmek gibi görevlerle yükümlüdür. Belediye başkanı, kanunda sayılan koşulların gerçekleşmesi halinde, içişleri bakanlığı, Danıştay veya Bölge İdare Mahkemesi kararı ile başkanlıktan alınabilir.