Veri eksiğinden kaynaklanan büyük sorunlara bir çözüm bulmak gerekiyordu, en baştan bu dünyaya ilişkin verileri bir ortak havuzda toplamak gerekiyordu. Bu ihtiyaç hem TODAİ tarafından, ama daha çok da Devlet Planlama Teşkilatı tarafından hissedilmişti ve Devlet Planlama Teşkilatının yıllık yatırım programına aldığı bir Yerel Yönetimler İçin Eğitim Malzemesi Geliştirme Projesi çerçevesinde, “Yerel Net” adlı bir iletişim ağı kurduk. 1999 yılında yıllık yatırım programına girmişti proje, 2000 yılında çalışmalar hızlandırıldı, 2001 1 Ocak itibariyle “yerel net.org.tr. “ adıyla Türkiye yerel yönetim sisteminin hem hizmet içi eğitimini görmek, hem yerel yöneticilere uygulamalarında yardımcı olmak, halkı yerel yönetimlerle buluşturmak ve yerel yönetimlere genel bir merkezi kılavuzluk hizmeti görmek üzere bu Yerel Net çalışmasını gerçekleştirdik. Bu çalışma belli bir noktaya geldi ve yeniden tanımlanacak, 2002 yılında devam edecek.

İkinci bir iş, Yerel Net referansı üzerinden yükseldi; o iş, İçişleri Bakanlığının talebi üzerine doğdu. İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü, Internet üzerinde yerel yönetim-merkezi yönetim arasındaki veri alışverişini sağlamak, hem belediye, hem il, hem ülke genelinde analiz yapabilecek bir veri tabanına sahip olmak talebiyle harekete geçti. O hareketin sonunda 4 Nisan 2001 tarihinde Yerel Bilgi Projesi doğdu. Yerel Net, yerel yönetimler sisteminin kendisine ilişkin veri ve bilgileri toplama işini yapar; Yerel Bilgi, merkezi yönetim ile merkezi yönetimler arasındaki ilişkileri Internet’e taşıma işi yapar.

Sırasıyla önce Hakan Oktay arkadaşım, Yerel Net hakkında genel bilgi verecek; ardından Dr. Argun Akdoğan, Yerel Bilgi Projesinin yönetim amaçları hakkında bilgi verecek; Nevzat Bilen arkadaşımız, Yerel Bilgi Projesinin -son derece ucuz, son derece iktisatlı bir projedir- bütçesine uygun, ama amaçları sınırlandırmayan teknik yapısına ilişkin bilgi verecek.

Buyurun Hakan bey.

HAKAN OKTAY- 2000 Haziranında Birgül hanımlarla bir web sitesi yapmak üzere görüştük; “Web sitesi yapalım” “Ne yapalım” “95 yılından beri toplanmış veriler var, yerel yönetim dünyasına ilişkin veriler; örneğin Yüksek Seçim Kurulunda dahi o halde olmayan seçim sonuçları, mevzuat ve buna benzer veriler var, bunları sitemizden sunalım, böyle bir site yapalım” ve 2000 Haziranında biz böyle bir site yapmak üzere yola çıktık. Amacı, tamamen serbest, herkesin erişebileceği, yerel yönetimler dünyasına ilişkin verilerin sorgulanabileceği bir yapı idi.

Biz, Yerel Net’i planlarken, tamamen free sistemler kullanmak üzere planladık ve işletim sistemi olarak Linux’u seçtik. Apache, Maeskoal ve ve PP muhteşem dörtlüsüyle bu işi çözeceğimizi düşündük ve Yerel Net’i bu şekilde planladık. Yerel Net, tamamen hiçbir sınır olmadan, kullanıcıların her türlü rahatlıkla erişebildiği, sorgulayabildiği, oldukça esnek bir yapı olarak tasarlandı. Yerel Net, yerel yönetimler dünyasının belki bir parçası idi; fakat geldiği noktada şu an şöyle bir iddiamız var: Belki de değil Türkiye’nin, dünyanın en büyük yerel yönetimler portalını gerçekleştirdik; yaşayan bir canlı, yaşayan bir yapıyı gerçekleştirdik. Yerel Net’te bu kalemlerden oluşan alanlar mevcut, bütün bu alanlarda çeşitli bilgiler var, biraz sonra sunumunu yapacağım.

Yerel Net’in en önemli özelliklerinden bir tanesi şu: Şu an 3216 belediyede Yerel Net’e erişmek, kendi bilgilerini güncellemek üzere bir kullanıcı ad ve şifresi var; bu noktadan baktığınızda, tamamen bu dünyayı saran ve bu dünyayla iletişimi çok sağlıklı hale getiren bir durum.

Kısaca birkaç bilgi vermek istiyorum: 1.10.2001 tarihinde, “Bir inceleme yapalım, Yerel Net’in durumu nedir” üzerinden; Yerel Net’te 41 tane tablomuz mevcutmuş, 827 bin 160 kayıt varmış, 22 milyon 248 bin 547 hücre ve günlük ortalama 4 bin 300 sayfası ziyaret ediliyor. Belediyelerden aktif belediye kullanıcısı Yerel Bilgi Projesi sayesinde şu anda 300-400 civarında. Biz, Yerel Net’e başladığımızda, yaklaşık 50 belediye oldukça aktifti; yani sürekli güncel olarak bilgilerini giriyorlardı. Yerel Bilgi Projesi bu anlamda daha fazla kullanıcı adı ve şifrenin belediyelere erişmesiyle bu rakam yükseldi; ama hayal ettiğimiz rakam 3 bin 226.

Kısaca Yerel Net’i anlatmak istiyorum: Yerel Net, yerel yönetimler dünyasına ilişkin aradığınız her şeyi –belki iddialı bir laf, ama herkesin söylediği bu- bulabildiğiniz bir portal. Yerel Net’te, yerel yönetimlere ilişkin, yerel yönetimlerin;      belediyeler, il özel idaresi, köyler ve birliklerin çeşitli biçimlerde bilgilerine sahibiz ve bu bilgileri Yerel Net üzerinden kullanıcıya sorgulanabilir, tablo halinde, listelenebilir halde sunuyoruz, örneğin belediyelerin gelir ve giderlerini herhangi bir yıl bazında bu şekilde görebiliyorsunuz. Bunlar bizim statik sayfalarımız. Maalesef Türkiye’de            -maalesef belki yanlış bir tanım, ama- bu bütçe sistemi değiştiği için, yıllık hareketini databise olarak alamadık; ama örneğin şirketleri, yerel yönetim dünyasının, belediyelerin kurduğu şirketleri Yerel Net üzerinden sorgulayıp erişebiliyoruz. İlini bildiğiniz bir şirketin ya da bir ilin belediyelerin şirketleri bilgisine ihtiyacınız olduğunda, buradan bunu rahatlıkla sorgulayıp erişmeniz mümkün. Örneğin Ankara’da 45 tane şirket varmış; ilçeleri, belediyeleri ve adlarıyla.

Bu dünyanın araştırmacılarının oldukça uzun zahmetle tekrar tekrar araştırması gereken verileri biz burada araştırmacılara sorgulanabilir bir halde sunuyoruz. Örneğin ihalelerimiz var, belediyelerin açmış oldukları ihaleler Resmi Gazetede yayınlanan ihalelerini yine sorgulanabilir bir şekilde sistemimizde tutuyoruz. Örneğin işin sınıfına göre gelip bir tarama yaptığınızda, Yerel Net’teki her türlü sistemde kayıtlı ihaleyi alabilirsiniz. Mantık tamamen basit; ili neyse onu girersiniz ve sorguya alırsınız. Dediğim gibi tamamen serbest, yani herhangi bir sınırı yok, veri alamazsınız, veri çekemezsiniz diye; alın bu veriyi kullanın, ama yeni bir referans yöntemi var ya, www yerel net.org.tr., yapının tamamen böyle bir mantığı var. Örneğin bakalım, konumuzu ilgilendiren bir şey yapalım; “Bilgisayar ihaleleri, 2001 yılı ve kaydı bul” diyelim. 7 tane ihale açılmış, Resmi Gazetede yayınlanan 7 tane ihale ve bizim tespit ettiğimiz.

OTURUM BAŞKANI- Bir açıklama yapayım: O keyfi değildir, Maliye Bakanlığı tarafından her yıl yayınlanır, belli bir büyüklüğün üzerindeki ihalelerinizi Resmi Gazetede yayınlamak zorundasınız; ama ihaleyi parçalarsınız, aynı işin parçaları halinde ve Resmi Gazetede yayınlamazsınız, bunlar çeşitli yöntemler.

HAKAN OKTAY- Bu atladığım bölümler, genellikle tanıtım sayfaları, metinler. Hocam alınmasın, eminim büyük zahmetlerle toplamıştır; ama tanıtım sayfaları. Örneğin bizim bir il özel idaresi gelir-giderler bölümümüz var, 80’den 97’ye -98 verileri geldi, girilmek üzere- il bazında karşılaştırmalı sorgular yapabildiğiniz bir bölüm. Örneğin 80-81-82 Adana, şöyle bir bütçe kalemlerinde nasıl bir yapı izlemiş? Araştırmacı bunu kullanır; nasıl kullanır, ne yapar, artık ona kalmış.

İl özel idaresinin yine ihaleleri mevcut, bakalım onları yayınlamışlar mı: İhale açmamışlar. Sistemimizde birliklerimiz var, yine liste halinde, yine sorgulanabilir, yine istediğiniz herhangi bir alana göre erişebilirsiniz. Bunlardan bazılarını geçeceğim, siteyi ziyaret edersiniz, görürsünüz; ama bizim için önemli ve üzerinde çok emek harcadığımız bölümler, belediyelerimiz var. Bu sistemde 3 215 belediyenin -16 ncıyı hâlâ eklemedik- kendine ait bir tek formatta, tek bir biçimde hazırlanmış sayfaları var. Örneğin belediye sayfalarından şöyle bir gittiğinizde, istediğiniz herhangi bir belediyenin, örneğin Tepebaşı ya da Taşoluk, Sincanlı ve Afyon Belediyesinin sayfasına erişiyorsunuz; genel bilgileri, o belediyenin belediye başkanı hakkındaki bilgileri, fotoğrafı varsa fotoğrafı, meclis üyeleri...