|
|
B-1989
YEREL SEÇİM SONUÇLARI
1989 Seçimlerine
7
parti girmiştir.
Bu
partiler
şunlardır: ANAP,DSP,DYP,IDP,MÇP,RP,SHP’dir.Bu seçim yapılırken
iktidar partisi Anavatan partisidir.1983 yılın da yapılan genel seçimlerde
%45 yakın oy alarak tek başına iktidar olmuştur,ama o zaman seçime
giren parti sayısı 3 tanedir,1983’de Özal’ın tek başına
iktidar partisi olmasında önemli etkenlerden biride geçmişteki
siyasal liderlerin yasaklı
olmasından kaynaklanıyordur.1987 yılına gelindiğinde ise bu
siyasi liderlerin siyasi yasağının kalkmasını öngören anayasa
değişikliği yapıldı,ancak kanun gereğince halkoylamasına
gidilmesini gerektiriyordu.Halk oylaması sonucunun çok azda olsa
%50.16 lık oyla kabul edilmesi ile siyasi yasakları kaldırılmıştır.Bu
liderler kendi partilerinin başına geçmişlerdir.Süleyman Demirel
DYP’nin,Bülent Ecevit DSP’nin başına,Alparslan Türkeş MÇP’
nin ve Necmettin Erbakan’ nın da
RP’nin başına geçmesi oyların bölünmesi anlamına
geliyordu.Özal 26 mart 1989 yapılacak olan yerel seçimlerin
tarihini erkene aldırmak için her yolu denedi.Anayasa değişikliğine
gitmesine rağmen,seçim tam tarihinde yapılmasını engelleyemedi.Özal
seçimin erken yapılmasını istemesinin sebebi halk oylamasının
sonucuna dayanarak,yani çok az bir farkla kabul edilmesinin avantajını
kullanmaya çalışacaktı.Bunu yapmayı istemesinin sebebi
ise 1987 yapılan erken genel seçim sonuçlarının etkili
olduğunu düşünüyoruz.Çünkü bu sonuçlara göre 1983 yılında
almış olduğu oy oranına göre
oyları %10 civarında gerilemişti.Oylarının gerilemesine rağmen
seçim sisteminde oynamalar yaparak yine tek başına iktidar oldu.
1989 Yılında yapılacak olan yerel seçim sonuçları da son derece
önemliydi,buna göre ANAP’ın
oylarında meydana gelecek fazla düşüş erken genel seçim için
bir koz olarak kullanılabileceğini biliyorlardı.Bu dönem bir de işçilerin
özellikle kamu kesiminde çalışan işçilerin reel olarak sürekli
gerileyen işçilerin dayanma sınırı kalmamıştır.sürekli gösteriler
oluyordu.1989 yerel seçimlerinde Özal’a sinirlenen diğer partinin
ne olduğuna bakmadan yeter ki Özal olmasında kim olursa mantığıyla
hareket ederek diğer partilere oy vermişlerdir.Bu durum Özal’ın
1989 yerel seçimlerinde büyük bir yenilgiyle çıkmasına neden
olmuştur.Bir anlam da Özal tepki oylarıyla bu hezimete uğradı
diyebiliriz.Ancak bu seçim sonucu Özal’ın Çankaya ya çıkmasına
engel olmamıştır.SHP sürpriz bir şekilde %34,31 oyla birinci
parti çıkmıştır.SHP 8 büyük şehirden 6’sını kazanarak büyük
başarı göstermiştir.652 belediye başkanlığı kazanmıştır.burada
bir başka durumda dikkati çekmektedir,Refah Partisi ve Demokratik
Sol Partinin oyları birbirine yakın olmasına rağmen
RP’nin çıkardığı belediye başkanlığı sayısı
DSP’nin iki katıdır.Bunun sebebi küçük nüfuslu yerlerde
RP’nin kazandığını gösterir.Bu sonuçlara göre 1989 yerel seçimin
galibi SHP dir.
C-1989 YEREL SEÇİMLERİNDE ADANANIN DURUMU
Büyük Şehir Sonuçları
Tüm Türkiye de
olduğu gibi Adana Büyükşehir’i SHP kazanmıştır.Büyükşehir’i
%40’lık bir oyla kazanmıştır, aynı şekilde Adananın ilçesi
konumunda olan Seyhan ve Yüregir’i de kazanmıştır.Seyhan ilçesini
de %49 yakın bir oyla kazanmıştır.Yüregir ilçesini ise %45 lik
bir oy yüzdesi ile kazanmıştır.Bu durum belediyeler arasındaki
hizmeti de etkileyecektir.Çünkü 3 belediyenin de aynı partiden çıkmasından
dolayıdır. Adananın
İlçesi olan Seyhan
Adananın Yüregir ilçesi
D-SEÇİM
SONRASI SİYASAL ORTAM
Seçimler SHP’nin üstünlüğü ile sonuçlandı.Bu sonuçlar
ANAP için oldukça ağırdı.Cumhuriyetin ilk günkü manşeti
‘’ANAP’ta Panik Havası’’ ifadesi kullanıldı.Hürriyet ise
‘’Özal Yamyassı ‘’Tercüman ise ‘Özal göçtü’’manşetini
kullandı.ANAP’ın yaşadığı bozgun parti yöneticileri tarafından
kabul edildi.Oltan Sungurlu ‘’Üstümüzden silindir geçti’’
ifadesini kullandı.Seçimlerden sonra en önemli tartışma bu sonuçların
erken seçim getirip getirmeyeceği üzerineydi.SHP ve DYP seçim kaçınılmaz
diyorlardı.Genel olarak basının tavrı da bu yöndeydi.Dış basında
ise Özal’ın zor durumda olduğu ifade ediliyordu.Ancak Özal’ın
pes etmeye niyeti yoktur,1992 kadar iktidardayız milletin bize verdiği
güven delinmemiştir dedi.Cumhurbaşkanını bu meclis seçecek ve hiçbir
şekilde erken seçim yoktur demiştir.Erken seçim diye muhalefet
partilerinin baskısı arttıysa da sonuç çıkmamıştır. |
 |