|
B-
18 NİSAN 1999 YEREL SEÇİM SONUÇLARI
18 nisan 1999 belediye seçimlerine katılan siyasi parti sayısı
21 dır.
|
ANAP
|
Anavatan
partisi
|
EMEP*
|
Emek
Partisi
|
|
BP*
|
Barış
partisi
|
FP*
|
Fazilet
Partisi
|
|
BBP
|
Büyük
Birlik Partisi
|
HADEP*
|
Halkın
Demokrasi Partisi
|
|
CHP
|
Cumhuriyet
Halk Partisi
|
İP
|
İşçi
Partisi
|
|
DP
|
Demokrat
Parti
|
LDP*
|
Liberal
Demokrat Parti
|
|
DBP*
|
Demokrasi
ve Barış Partisi
|
MP
|
Millet
Partisi
|
|
DSP
|
Demokratik
Sol Parti
|
MHP
|
Milliyetçi
hareket partisi
|
|
DTP*
|
Demokrat Türkiye
Partisi
|
ÖDP*
|
Özgürlük
ve Dayanışma partisi
|
|
DYP
|
Doğru Yol
Partisi
|
SİP*
|
Sosyalist
İktidar Partisi
|
|
DEHAP*(1)
|
Demokratik
Halk Parti
|
YDP
|
Yeniden Doğuş
Partisi
|
|
DEPAR*
|
Değişen Türkiye
Partisi
|
|
|
*İlk kez seçime
katılan partiler.(1)yalnızca 1999 da Diyarbakır Büyükşehir
belediyesi ile bu belediyenin sur,bağlar ve Yenişehir alt kademe
belediye seçimlerine katılmıştır.
Seçime katılan parti sayısında sürekli artış göze çarpmaktadır.Bu
siyasal istikrarsızlığın bir göstergesidir.
BELEDİYE
BAŞKANLIK SEÇİMİ SONUÇLARI
18 Nisan 1999 seçimlerinde 15 Büyükşehir belediyesi ile
3200 Büyükşehir ilçe,Büyükşehir alt kademe,il,ilçe ve belde
belediye başkanının seçimi için seçmen oy kullanmıştır.Ancak
1 il,3ilçe ve 8 belde merkezinin başkanlık seçimleri,seçim
kurumlarınca iptal edilmiş,bu yerler için 6 haziran 1999 tarihinde
yenileme seçimleri yapılmıştır.Belediye başkanlık seçimi sonuçları,Büyükşehirler
ve Büyükşehirler dışında kalan belediyeler için ayrı ayrı değerlendirilecektir.
Büyükşehir
Belediye Başkanlık Seçimi Sonuçları
Büyükşehir belediye seçimlerine katılan 21 siyasal
partiden 15’i belediye başkanı çıkaramamış,başkanlıklar 6
siyasal parti arasında bölüşülmüştür.
|
|
Oy oranı
|
Kazandığı
başkanlık sayısı
|
|
Oy Oranı
|
Kazan.baş.say.
|
|
FP
|
23,37
|
4
|
BP
|
0,16
|
-
|
|
DSP
|
19,28
|
4
|
MP
|
0,14
|
-
|
|
ANAP
|
16,87
|
2
|
İP
|
0,12
|
-
|
|
CHP
|
16,52
|
3
|
EMEP
|
0,11
|
-
|
|
MHP
|
10,35
|
1
|
SİP
|
0,07
|
-
|
|
DYP
|
7,38
|
0
|
YDP
|
0,06
|
-
|
|
HADEP
|
3,82
|
1
|
DP
|
0,04
|
-
|
|
BBP
|
0,57
|
-
|
DBP
|
0,02
|
-
|
|
ÖDP
|
0,49
|
-
|
DEPAR
|
0,003
|
-
|
|
DTP
|
0,3
|
-
|
DEHAP
|
0,002
|
-
|
|
LDP
|
0,2
|
-
|
Bağım.
|
0,13
|
-
|
|
|
|
|
TOPLAM
|
100
|
15
|
Belediye sayıları itibariyle FP ve DSP birinci,CHP
ikinci,ANAP üçüncü,MHP ve HADEP dördüncü sırada yer almaktadır.HADEP’in
iki misline yakın oy almış olan DYP hiçbir yerde Büyükşehir
belediyesi seçimini kazanamamıştır.Diğer 14 partinin ve bağımsızların
oy oranları % 1 in altında kalmıştır.Burada seçim öncesi
Fazilet partisinin elinde bulunan 6 Büyükşehir den 4 Büyükşehir’
e inmiştir.Seçim öncesi Fazilet Partisine yapılan eleştirilerin
pek etkisi olmadığını gösteriyor.Fazilet partili
başkanların tekrar
kazanmasındaki ana etken seçim bölgelerindeki halkın bu başkanların
verdiği hizmetten memnun olduğunun bir göstergesi de
denilebilir.
Büyükşehirler
Dışındaki Belediye Başkanlık Seçimi Sonuçları
|
|
Oy Oranı
|
Kazandığı
Baş. Say.
|
|
Oy Oranı
|
Kazan.baş.say.
|
|
ANAP
|
17,43
|
780
|
ÖDP
|
0,49
|
2
|
|
DYP
|
12,78
|
738
|
DBP
|
0,02
|
1
|
|
MHP
|
15,15
|
499
|
MP
|
0,13
|
-
|
|
FP
|
18,42
|
487
|
EMEP
|
0,09
|
-
|
|
CHP
|
13,81
|
370
|
İP
|
0,09
|
-
|
|
DSP
|
15,2
|
185
|
LDP
|
0,09
|
-
|
|
HADEP
|
3,37
|
36
|
YDP
|
0,06
|
-
|
|
BBP
|
1,22
|
25
|
DEPAR
|
0,01
|
-
|
|
DTP
|
0,7
|
14
|
SİP
|
0,01
|
-
|
|
BP
|
0,16
|
6
|
DEHAP
|
0
|
-
|
|
DP
|
0,13
|
4
|
Bağım.
|
0,64
|
-
|
|
|
|
|
TOPLAM
|
100
|
3.200
|
Başkanlık seçimleri
partiler için oy oranları ile başkanlık sayısı açısından
paralellik arz etmemektedir.
1-Sırada olan FP
başkanlık sayısına göre
4.sıraya
3-Sırada olan
DSP başkanlık sayısına
göre 6 sıraya düşmüştür.
4-Sırada olan
MHP başkanlık sayısına göre 3. sıraya
2-Sırada olan
ANAP başkanlık sayısına göre 1.sıraya
6-Sırada olan
DYP başkanlık sayısına göre 2.sıraya yükselmiştir.
5-Sırada olan
CHP başkanlık sayısına göre 5.sırada
7-Sırada olan
HADEP başkanlık sayısına göre 7.sırada kalmıştır.
Oy toplamaları % 0,48 olan 8 parti hiçbir yerde belediye başkanlığı
kazanamamıştır.Yukarıdaki durum FP en çok oyu almasına rağmen
belediye başkanlığında 4.sırada olmasının sebebi küçük
yerler yani nüfusu az olan illerdeki belediye başkanlıklarını diğer
partilerin kazandığını gösterir.
Partilerin
kazandığı Başkanlıkların, Belediyelerin statülerine göre Dağılımı
|
|
B.Şehir
|
B.Şehir ilçe
|
B.şehir
alt kademe
|
İl
|
İlçe
|
Belde
|
Toplam
|
|
ANAP
|
2
|
6
|
3
|
11
|
174
|
586
|
782
|
|
DYP
|
0
|
1
|
0
|
3
|
150
|
584
|
738
|
|
MHP
|
1
|
3
|
7
|
20
|
168
|
301
|
500
|
|
FP
|
4
|
26
|
0
|
12
|
108
|
341
|
491
|
|
CHP
|
3
|
6
|
3
|
8
|
116
|
237
|
373
|
|
DSP
|
4
|
6
|
4
|
5
|
36
|
126
|
189
|
|
HADEP
|
1
|
14
|
4
|
6
|
18
|
8
|
37
|
|
BBP
|
0
|
0
|
0
|
0
|
7
|
18
|
25
|
|
DTP
|
0
|
0
|
0
|
0
|
5
|
9
|
14
|
|
BP
|
0
|
0
|
0
|
0
|
0
|
6
|
6
|
|
DP
|
0
|
0
|
0
|
0
|
1
|
3
|
4
|
|
ÖDP
|
0
|
0
|
0
|
0
|
0
|
2
|
2
|
|
DBP
|
0
|
0
|
0
|
0
|
0
|
1
|
1
|
|
Bağım.
|
0
|
0
|
0
|
0
|
10
|
43
|
53
|
|
TOPLAM
|
15
|
56
|
21
|
65
|
793
|
2265
|
3215
|
ANAP,İlçe, Belde ve toplam belediye başkanlıklarında,FP Büyükşehir
belediyeleri ve Büyükşehir ilçe belediye başkanlıklarında,MHP
ise Büyükşehir alt kademe ve il belediye başkanlıkları sıralamasında
1.sırayı almaktadır.DSP’nin yükselişi dikkat çekicidir.Seçim
öncesi azınlık hükümetinin Başbakanı olan Bülent Ecevit’e
faydalı olduğu görünmektedir.Başbakanlık sürecinde dürüst
imajını seçmenlere yer ettirmiştir.Seçim öncesi hükümetteki
olumlu icraatları sayesinde DSP’nin yerel seçimlerde bundan önce
elde edemediği bir başarıyı sağlamıştır.Burada Belediye
başkanlığı sayısının az olması başarılı olmadığı anlamına
gelmez. Aksine Büyükşehirlerdeki başarısını göstermektedir.Aynı
durum FP içinde geçerlidir.Buna
karşılık ANAP ve DYP belde ve ilçelerdeki üstünlüğü göze çarpmaktadır.Bu
durum bu partileri kırsal kesim partisi yapmaktadır.
Belediye Başkanlığını Kazanan Adayların Seçildikleri
Oy Oranları
Belediye başkanları tek turlu çoğunluk sistemine göre seçilmekte
ve oyların siyasal partiler arasında gereğinden fazla dağılması
halinde, kimi belediye başkanları % 20’lere kadar inen oy oranlarıyla
seçilebilmektedir.Bu durum kamuoyunda sürekli tartışma konusu
olmakta ve iki turlu seçim
önerileri için gerekçe oluşturmaktadır.Burada seçilen başkanların
%25 lik oy oranları ile kazanması ve
o şehrin belediye başkanı olması çok tartışılmış ve
hala da tartışılmaktadır.
Büyükşehir
Belediye başkanı Seçilen Adayların Oy oranları
|
|
Parti
|
Oy
Oranı
|
|
Parti
|
Oy oranı
|
|
MERSİN
|
DSP
|
19,35
|
ANKARA
|
FP
|
33,79
|
|
ANTALYA
|
CHP
|
21,95
|
ERZURUM
|
MHP
|
36,4
|
|
ADANA
|
ANAP
|
26,41
|
KAYSERİ
|
FP
|
39
|
|
İSTANBUL
|
FP
|
27,52
|
İZMİR
|
CHP
|
40,23
|
|
SAMSUN
|
ANAP
|
27,97
|
ESKİŞEHİR
|
DSP
|
42,88
|
|
BURSA
|
DSP
|
28,94
|
KONYA
|
FP
|
48,54
|
|
İZMİR
|
DSP
|
30,47
|
DİYARBAKIR
|
HADEP
|
62,48
|
|
GAZİANTEP
|
CHP
|
31,97
|
|
|
|
Seçimi kazanan adayların almış oldukları en düşük oy
oranı % 19,35 olmuştur.(Mersin DSP) En yüksek oy oranı % 62,48 dir.(Diyarbakır
HADEP)
1 belediye başkanı % 20’nin altında kalmıştır
5 belediye başkanı %20-% 30 arasında
5 belediye başkanı %30-%40 arasında
3 belediye başkanı%40-%50 arasında
1 belediye başkanı %60 üzerinde oy oranıyla seçilmiştir.Yukarıda
değindiğimiz noktanın sayısal açılımıdır.
Büyükşehir
Belediye Seçiminde 1 ve 2.sırayı alan oy oranları arasındaki fark
|
|
1.Sıradaki
parti
|
Aldığı
Oy
|
2.Sıradaki
Parti
|
Aldığı
Oy
|
Fark
|
|
DİYARBAKIR
|
HADEP
|
62,48
|
FP
|
24,3
|
38,18
|
|
KONYA
|
FP
|
48,54
|
MHP
|
26,44
|
22,1
|
|
ESKİŞEHİR
|
DSP
|
42,88
|
DYP
|
23,83
|
19,05
|
|
İZMİT
|
CHP
|
40,23 | |