5-1989-1994-1999 YEREL SEÇİM SONUÇLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

 

            Yerel seçimlere katılan siyasi partiler

Seçim yılı

 

 

1984

6 Parti

ANAP,DYP,HP,MDP,RP,SODEP

1989

7 Parti

ANAP,DSP,DYP,IDP,M.P,RP,SHP

1994

13 Parti

 

ANAP,BBP,CHP,DP,DSP,DYP,İP,MP

MHP,RP,SBP,SHP,YDP

1999

21 Parti

ANAP,BP,BBP,CHP,DP,DBP,DSP,DTP,DYP,

DEHAP*,DEPAR,EMEP,FP,HADEP,İP,LDP

MP,MHP,ÖDP,SİP,YDP

*Yalnızca 1999 da Diyarbakır Büyükşehir belediyesi ve belediyenin sur,bağlar ve Yenişehir alt kademe belediye seçimlerine katılmıştır.Parti sayısında ki artış siyasal alandaki istikrarsızlığın her geçen gün arttığının göstergesidir.

            

Belediye Sayısındaki Değişim:

Seçim Yılı

Belediye Sayısı

Sayısal Artış

Artış Oranı

1984

1704

                   -

         -

1989

1984

280

16,43

1994

2710

726

36,59

1999

3215

505

18,63

1984-1999

 

1511

88,67

 

              Toplam belediye sayısındaki artış 1989-1994 yılları arasındaki dönemde gerçekleşmiştir.Bu dönemde ülke düzeyindeki belediye sayısının üçte bir oranında arttığı görülmektedir.Diğer iki dönemdeki artış oranı daha düşüktür.

                          Statülerine göre belediye sayılarındaki değişim

 

1984

1989

1994

1999

1984-1989 ara.

Artış ora.

Büyükşehir

3

8

15

15

12

400

Büyükşehir ilçe

22

41

56

56

34

154,55

Büyükşehir alt kad.

          -

             -

21

21

21

           -

İl merkezi

64

59

61

65

1

1,56

İlçe

558

653

786

793

235

42,11

Belde

1052

1223

1772

2265

1213

115,3

Toplam

1704

1984

2710

3215

1511

88,67

 

              Büyükşehir belediye sayısı 3’ten 15 çıkmıştır.Büyükşehir ilçe belediyeleri 22’den 56 ya yükselmiştir.İlk kez 1994 yılında oluşturulan Büyükşehir alt kademe belediye sayısı 21’dir ve bu sayıda 1999’da da değişmemiştir.İl sayıları artmakla birlikte,buna paralel olarak bir kısım il de Büyükşehir statüsü kazandığı için  il belediyeleri sayısında önemli bir değişiklik olmamıştır.1984 de 558 olan ilçe belediye sayısı 1999 da 793 ulaşmıştır.Belde belediyelerinin sayısı da inanılmaz derecede artmıştır.

 

Seçmen Sayısı, Katılım ve Geçerli Oy oranlarına göre karşılaştırma

 

                Büyükşehir belediyeleri seçmen sayısı katılım ve geçerli oy oranları

Seçim Yılı

Seçmen Sayısı

Oy kul.seç.say.

Katılım Oranı

Geçerli Oy Sayısı

Geçerli Oy ora.

1984

3.995.970

3.410.903

85,4

3.209.989

94,1

1989

7.450.605

5.398.806

72,5

5.144.576

95,3

1994

10.904.360

9.739.574.

89,3

9.143.354

93,9

1999

13.027.329

10.953.108

84,1

10.432.858

95

1989-1999 Artış

9.031.359

 

 

 

 

 

                1984-1999 arasındaki dönemde,seçmen sayısı 2,5 kata yakın artış göstermiştir.Katılım oranının en düşük olduğu yıl 1989’dur.Bu seçimlerde katılım % 72,5 kadar düşmüştür.En yüksek katılım 1994’te % 89,3 olarak gerçekleşmektedir.1984 –1999 yapılan seçimlere katılım %85 dolaylarındadır.

                  Büyükşehir dışındaki belediyelerin seçmen sayısı katılım ve geçerli oy oranları

Seçim Yılı

Seçmen Sayısı

Oy kul.seç.say.

Katılım Oranı

Geçerli Oy Sayısı

Geçerli Oy ora.

1984

12.341.328

10.559.948

85,6

9.952.848

94,3

1989

18.090.657

14.107.146

78

13.432.841

95,2

1994

23.366.089

21.142.499

90,5

19.897.335

94,1

1999

28.889.819

24.901.491

85,2

23.372.675

95

1984-1999 artış

16.548.491

 

 

 

 

 

               1984-1999 arasında seçmen sayısında %134,09 oranında artış görülmüştür.En düşük katılım 1989 da yaşanmıştır.Katılım oranı %78 ‘e kadar düşmüştür.En yüksek katılım%90,5 oranıyla 1994’te sağlanmıştır.1984-1999 arasında katılım oranı %85 dolaylarındadır.

Seçim Analizi Ana Menüsüne Dönüş