26 Mart 1989 Yerel Seçim Sonuçları

                Bu kez 1.sırayı SHP almış ANAP önemli ölçüde oy kaybederek belediye seçimlerinde 3.sıraya Büyükşehir belediyelerinde 2.sıraya gelmiştir.SHP 8 Büyükşehir belediyesinde 6’sını alırken ANAP bu belediye seçimlerinden hiçbirisini kazanamamıştır.DYP ise belediye seçimlerinde 2.sıraya ve Büyükşehir belediye seçimlerinde 3.sıraya gelerek başarı göstermiştir.% 10 dolayında oy alan RP ile onu yakından izleyen DSP ve % 5 oranının altında kalmış olan MHP henüz yerel yönetim seçimlerinde ciddi  bir varlık gösterememiştir.

               MÇP 24-01-1993’te isim değiştirmiş bu tarihte kendisine katılan MHP’nin ismini almıştır.IDP  ise 22-11-1992 de ismini MP olarak değiştirmiştir.

                                                27 Mart 1994 yerel seçim sonuçları 

                  1994 seçimlerinin özelliği,oyların siyasal partiler arasında dağılmaya ve partilerin oy oranlarının düşmeye başlamış olmasıdır.Bu seçimlerin ortaya çıkardığı sonuç RP’ nin gösterdiği başarıdır.1984-1989 seçimlerindeki oy oranları % 4-% 10 arasında değişen RP bu seçimlerde oylarını %20’ler dolayına yükseltmiş ve sistemin büyük partileri arasına girmiştir.Belediye seçimlerinde sıralama değişmekte ANAP 1.sırayı almaktadır.2.sırayı hemen hemen aynı düzeyde oy almış bulunan DYP ile RP, SHP 3.sıraya gelmiştir.Büyükşehirlerde ise RP öne çıkmakta bu partiyi ANAP,SHP ve DYP izlemektedir.Bu gelişme başta İstanbul ve Ankara olmak üzere 15 Büyükşehir’den 6’sını kazanmıştır.DSP oy oranları belediye seçimlerinde1989'daki düzeyinde % 8'lerde kalmış Büyükşehir belediye seçimlerinde %10 oranına çıkmıştır.MHP’nin oyları ise bütün seçimlerde 1989 göre artış göstermiş Büyükşehirlerde %1,9’dan %4,5’a belediyelerde ise%3’den %7,5 çıkmıştır.Bu artışlara rağmen DSP ve MHP yerel yönetimlerde ciddi bir varlık gösterecek konuma gelmemiştir.

1989 Yerel seçimlerinde Toplam Belediye Başkanlığında olduğu gibi, Büyükşehir, il,ilçe belediye başkanlıkları sayılarında  da SHP birinci sırada yer almıştı ancak 1994 seçimlerinde SHP’nin oylarında erimeler başladı.

                 1994 seçimlerine göre kazanılmış belediyelere göre sıralamalar

                    Büyükşehir RP  1.sırada ( 6 belediye)    SHP 4.sırada(2 belediye)

                    İl  RP   1 .sırada(22 belediye)                 SHP  4.sırada ( 8 belediye)

                    İlçe  ANAP   1.sırada (285 belediye)      SHP 3.sırada (127 belediye)

                    Belde  DYP 1.sırada (654 belediye)        SHP 3.sırada (298 belediye)

        TOPLAM SAYISI 1.sırada DYP 886 belediye   SHP ise 3.sırada 435 belediye

              1994 yılında yapılan yerel seçimler SHP’nin kan kaybettiğinin kanıtıdır..Bu kan kaybı sonunda sol hareketin bir çatı altında toplanması kararı alınarak CHP altında birleştirilmiştir.

              Bu seçimlerde başarılı olan RP ise 16-01-1998 tarihinde anayasa mahkemesi kararı ile siyasal yaşamdan çekilmiş,partili kadroların büyük bir çoğunluğu 18-12-1999  da kurulmuş olan FP’ye geçmiştir.

18 Nisan1999 Yerel Seçim Sonuçları

                 Büyükşehir belediye seçimlerinin dışında alınmış oylar % 20 oranını aşamamış,yalnızca Büyükşehir belediye seçimlerinde 1.sırayı alan FP’nin oyu%20 aşmıştır.Bu seçimlere yerel seçimlerde   ciddi bir varlık gösteremeyen MHP ve DSP bu kez önemli bir başarı göstermiştir.Bir başka husus da kapatılmış olan RP’li tabanın desteğini alan FP nin Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimlerinde birinci parti olarak çıkmasıdır.Belediye Başkanlığı seçimlerinde FP 1.sırayı almıştır oy oranına göre baktığımızda partilerin sıralaması şöyle oluşmaktadır.FP/ANAP/DSP/MHP/CHP/DYP/HADEP

                 Büyükşehir de sıralama şöyle gerçekleşmektedir. FP/ DSP /ANAP /CHP /MHP /DYP / HADEP

                 Burada dikkati çeken bir başka durum DSP’nin belediye başkanlığı seçiminde 1989 yılında %7,09’luk oy ile 37 Belediye Başkanlığı kazanmıştır.Bu durum yani yüksek oy alıp az belediye başkanlığı kazanması durumu 1994 yılında da devam etmiştir.1999 yılına gelindiğinde DSP hem oy oranlarını arttırmış hem de kazandığı belediye başkanlığı sayısını arttırmıştır.Belediye seçimlerinde halkın güvenini almaya başladığının göstergesi diyebiliriz.

ANAP için ise 1989 yılı yenilgi ile sonuçlanmıştı.ANAP iktidar olmasına rağmen beklemediği bir sonuçla karşılaşmıştı.Aldığı oy oranı % 23,71 ve 567 belediye başkanlığı kazanmıştır.Bu oran 1994 yılında % 22,60 oranında olmasına rağmen 793 belediye başkanlığını kazandığını gösteriyor.1999 yılında ise oy aranı % 17,26 ye düşmesine  rağmen 779 belediye başkanlığını kazandığı görülmektedir. Bu durum kırsal kesimde ağırlığı olduğunu gösterir. 

                   DYP ise 1989 yılında %21,32 oyla 550 belediye başkanlığı sayısına ulaşmıştır.1994 yılında ise bu oran % 17,95’e inerken belediye başkanlığı artarak 886 olmuştur.1999 yılında ise oy oranı %11,09 düşmesine rağmen belediye başkanlığı sayısında aşırı düşüş gerçekleşmeyerek 736 belediye başkanlığı kazanmıştır.1999 yılında DYP oylarının bu kadar düşmesindeki sebep hükümeti yönetmedeki başarısızlığın yerel yönetimleri de etkilemesi diyebiliriz.1991-1995 dönemi hükümeti yönetme görevinde bulundular.Bir de 1996-1997 yılındaki hükümeti kötü yönetmelerin faturası olarak düşünebiliriz.

                   CHP ise 1989 yılında seçimlerde yoktu.1994 seçimlerinde %3,91 oy ve 64 belediye başkanlığı almıştır.1999 yılına gelindiğinde patlama gerçekleştirerek %14,66 oy ve 373 belediye başkanlığına ulaşılmıştır.

                    MHP ise 1989 yılında MÇP ile %2,72 oyla 24 belediye başkanlığı ile yer alırken 1994 yılında %6,57 ile 118 belediye başkanlığı çıkarmıştır.1999 yılına gelindiğinde %13,66 oyla 499 belediye başkanlığı kazanarak büyük bir başarı sağlamıştır.

                    RP 1989 yılında % 8,82 ile 74 belediye başkanlığı bulunurken 1994 yılında inanılmaz bir oy alarak %20,12  ve 329 belediye başkanlığı kazanmıştır.RP’nin en büyük başarısı Büyükşehir belediyelerde göstermiş olduğu başarıdır.1999 yılında bu çizgisinde fazla oynamalar olmadı.%19,93 oyla 488 belediye başkanlığı kazanmıştır.1999’ da belediye başkanlığında artış bile yaşanmıştır.

                    Bu seçimler sonucunda en çok oy patlaması DSP,MHP ve CHP’nin aldığı görülmektedir.RP’nin devamı olan FP’nin  başarısını sürdürdüğünü söyleyebiliriz.1994 yılında Ankara ve İstanbul’u kazanmaları sürpriz olarak nitelendirildi ancak aynı olay 1999 yılında da olunca düşünmeye başlıyoruz,o bölgedeki seçmenin bu partinin verdiği hizmetten memnun olduğunun bir göstergesi olduğunu düşünüyoruz.Ankara belediye başkanı Melih gökçek değişmezken İstanbul başkanı Recep Tayyip Erdoğan görevi sırasında görevden alınmış ve siyasi yasak getirilmiştir.Böylece seçime Ali müfit gürtuna ile giren FP seçimi kazanmiştır.

             Bu rakamların gösterdiği şey oy oranı ile belediye başkanlığı sayısı arasında bir paralelliğin olmadığını gösterir.

 Belediyelerin Hizmet Verdikleri Nüfusa Göre İlk Üç Sırayı Alan Partiler

           *Büyükşehir belediyelerinde hizmet alan nüfus

           ** Büyükşehir ilçe ve alt kademe belediyelerinde hizmet almakta olan

           Fazilet partisi gerek toplam nüfus gerek kırsal nüfus açısından diğer partilerin açık farkla önündedir.Bu sonucu sağlayan etken bu partinin nüfus açısından önde gelen Büyükşehirlerde elde etmiş olduğu sonuçlardan kaynaklanmaktadır.Kentsel nüfusa göre DSP ve MHP 2. ve 3. sırayı paylaşmaktadır.ANAP ve DYP kırsal nüfusa verdikleri hizmet açısından ön plandadır.

Seçim Analizi Ana Menüsüne Dönüş