|
C-SEÇİM
SONRASI SİYASAL ORTAM
DSP’nin
birinci parti olduğu ve hemen arkasından MHP geliyordu.DSP’nin
birinci parti olacağı seçim öncesi tahmin ediliyordu.Ancak ikinci
parti olarak MHP tahmin edilmiyordu.Seçim çalışmalarında yerel seçimler
daha çok öne çıkarken seçim sonrasında siyasi ortamı belirleyen
genel seçim sonuçları oldu.Gündem MHP ve DSP’nin içinde olacağı
koalisyon formülleri ilgiliydi.Yerel seçim sonuçları HADEP’in güneydoğu
Anadolu bölgesinde kazandığı belediyeler dışında fazla tartışma
konusu olmadı.Sol ve sağ milliyetçiliğin kazandığı bir seçim
olarak görülen 18 nisan seçimleri genel seçimlerde DSP ve
MHP,yerel seçimlerde HADEP özelinde ele alınıyordu.
Hem DSP’nin hem de MHP’ başarısı basında imaj devrinin
sonu geldiği şeklinde yorumlanıyordu.Fazilet partisinin genel seçimlerde
%6 oranında oy kaybına uğradı İslam çevrelerine göre seçimdeki
oy kaybının nedenleri FP’nin 28 şubat ekseninde politika
yapamaması,başörtüsü ve imam hatip okullarının orta kısımlarını
kapatılmasında FP’nin sessiz kalmasına bağlıyor.İsmail Naçar
bu durumun MHP’ ye oy kazandırdığını söylüyor
28 şubat sürecinin yanı sıra bir başka etmen,güneydoğu
Anadolu bölgesinde önceki seçilerde RP’ye yönelen oyları,HADEP
18 nisan seçimlerinde geri almıştır.Nitekim Diyarbakırcı
HADEP’e kaptırmıştır.
MHP’
nin GALİBİYETİ
18 nisan yerel ve genel seçimleri tarihe MHP’ nin galibiyeti
olarak geçti. MHP’nin oylarını arttıracağı bekleniyordu ama
iki katına çıkması sürpriz oldu.DSP’nin ardından %18 oy oranıyla
ikinci parti olan MHP’nin başarısı herhangi bir partinin seçim
başarısına benzemiyor.Türkiye’de sol seçmen için zifiri karanlık
günlerin gelmesi anlamına geliyordu.Diğer kesimler de ''sessiz ürküntü''
duyuyorlardı.Bir süre sonra MHP’ nin eski MHP olmadığı
tartışılmaya başlanması ile sessizlik bozulmuştur.Kamuoyunun
rahatlaması için MHP’ nin değişmiş olması gerekirdi,MHP yöneticilerine
değiştiniz dimi diyen basın mensupları bir yandan RP’ye vermediği
primi MHP’ye vermekte idiler.MHP’
nin değişime vurgu yapan sloganlar kullanması elbette partinin değiştiği
anlamına gelmiyordu.Ancak sonuçlar ve koşullar değişmiş
ve MHP iktidara ortak olma pozisyonuna gelmiştir.
MHP’nin bu başarısının nedenleri hakkında farklı görüşler
mevcuttur.bir görüşe göre MHP 1995 genel seçimlerinde bu yükselişi
yakalayabilirdi.Ancak bir takım olaylar MHP’nin başarısını
engellemiştir.
Ruşen Çakır’ın seçimin esas mağlubu:FP
birikim mayıs1999,Çakır iç ve doğu Anadolu da FP’den oy
alacağını kestirmenin mümkün olmadığını ifade ediyor.Kutan
gezileri sırasında FP’lilerle sohbetimiz mutlaka MHP üzerine
odaklanıyordu.FP’liler MHP için
bizim RP döneminde çalıştığımız gibi çalışıyorlar
diyor ve bu partiden ciddi olarak ürktüklerini ifade ediyorlar.şeklinde
aktarmaktadır.
Türkeş’ten sonra genel başkan olan Devlet Bahçeli bütün
enerjisini ‘’Tabanın gönlünü alma’’ ‘’Örgütü birleştirmeye’’
harcadı.28 Şubat sürecini kendi lehine çevirmeyi başaran MHP,
devletle kavgalı olan FP’nin iç Anadolu ve orta anadoludaki oylarını
almıştır.Diğer bir görüşe göre MHP ,18 nisan seçimlerine 3
milyon seçmenin oyunu alarak girmiştir.Çünkü işsizlik,örgütsüzlük,kimlik
sorunuyla karşı karşıya kalan gençlik için umut olmuştur.MHP’nin
yükselişinde şehit cenazelerinin toplumda uyandırdığı tepkilere
bağlayanlar vardır.
KAYNAKÇA:
1-Mahalli
İdareler Seçimi Sonuçları 27-3-1994 (T.C Başbakanlık Devlet İstatistik
Enstitüsü)
2-www.yerelnet.org.tr
İnternet Sitesinden Alınan
Bilgiler
3-27 Mart 1994 Yerel
Seçimleri Sayısal ve Siyasal Değerlendirme (Tesav Söyleşileri)
Hazırlayanlar:Erkan Küçükkaya, Figen Kara, Aysel Gökçe
Nisan 1999 İl Genel Meclisi ve Belediye Seçimleri Sayısal ve
Siyasal Değerlendirmesi( Tesav Yayınları)
Hazırlayan:Erol Tuncer –Coşkun Kasapbaş
5-Asomedya Dergisi
Nisan 1999
6-İpekyolu Dergisi
yıl:14 sayı:159/mayıs 2001
7-Hürriyet
Gazetesi Yazarlarından Alınan seçim Öncesi yazılar (www.hurriyetim.com)
8-Seçim Sistemi
Kanun Kitapçığı
Seçim Analizi Ana Menüsüne Dönüş
|