YEREL YÖNETİMLER İLE MERKEZİ YÖNETİM İLİŞKİSİ

Türk maliye literatüründe, merkezi yönetim ve yerel yönetim arasındaki gelir ve gider bölüşümü, mali tevzin başlığı altında ele alınmıştır. Tevzin, denkleştirme ya da dengeleme anlamına gemektedir. Ruşen Keleş bu terim için akçal denkleştirme deyimini kullanmaktadır. Mali Tevzin teriminin ingilizce karşılığı olarak kullanılan "intergovernmental fiscal relations" deyimi aslında federal devletler için geçerli olabilecek, iki kademeli mali ilişkileri kapsayacak anlamda kullanılmıştır. Bu terim yerine son dönemlerde "fiscal federalism" deyimi kullanılırken, İngiltere'de ise gelirin bölüşümü "Revenue Sharing" deyimi kullanılmaktadır (Nadaroğlu,1994:67-69).

Buradan da anlaşılacağı gibi literatürde merkezi yönetimle yerel yönetim arasındaki ilişki kapsamında bu yönetimlerin gelir bölüşümü ağırlıklı olarak ele alınmaktadır. Bu eğilimlerin iki hareket noktası bulunmaktadır: Bunlardan birincisi, hizmetlerin paylaşımı sorununun maliyeden çok idari hukukunu ilgilendirdiği ikincisi ise, hizmetlerin görülebilmesinin sonuçta gelire bağlı olmasıdır (Öncal,1992:35). Burada hizmetlerle giderler arasında organik bir bağ olduğunu gözardı etmemek gerekir. Bu nedenle, çalışma kapsamında yönetimlerarası hizmet bölüşümü ve gelir bölüşümü ayrı ayrı incelenecektir.